Narodowe Czytanie jest zapoczątkowaną w 2012 roku polską akcją społeczną, która upowszechnia znajomość literatury narodowej. W jej trakcie odczytywane są publicznie obszerne fragmenty dzieł literackich, także w środkach masowego przekazu.

Akcję zainaugurowano w 2012 z okazji 200-lecia tzw. Drugiej Wojny Polskiej, czyli najazdu Napoleona na Rosję (nazwa batalii nadana przez samego Napoleona Bonapartego). Właśnie temu wydarzeniu poświęcona została epopeja Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz czyli ostatni zajazd na Litwie”, którą odczytywano w trakcie pierwszej odsłony Narodowego Czytania. Akcję zorganizował ówczesny prezydent Polski RP Bronisław Komorowski, a pomysłodawcą była Agnieszka Celeda – dyrektor Biura Kultura. Organizatorzy pragnęli tego, aby narodowa literatura była nie tylko przedmiotem nauczania w szkołach, ale aby też zaistniała w szeroko rozumianym życiu społecznym.

Pierwsze publiczne czytanie „Pana Tadeusza” miało miejsce 8 września 2012 w setkach polskich miejscowości z udziałem rzesz słuchaczy.

W kolejnych latach odczytywano:

2013 r. – fragmenty dzieł Aleksandra Fredry;

2014 r. – fragmenty „Trylogii” Henryka Sienkiewicza;

2015 r. – adaptacja „Lalki” Bolesława Prusa;

2016 r. – adaptacja „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza;

2017 r. – dramat Stanisława Wyspiańskiego „Wesele”;

2018 r. – powieść „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego;

2019 r. – „Osiem lektur na ósme Narodowe Czytanie” – teksty propagujące polskość w połączeniu z treściami uniwersalnymi, refleksją nad człowiekiem i społeczeństwem;

2020 r. – dramat Juliusza Słowackiego „Balladyna”;

2021 r. – dramat Gabrieli Zapolskiej „Moralność Pani Dulskiej”;

2022 r. – zbiór ballad Adama Mickiewicza „Ballady i romanse”;

2023 r. – fragmenty „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej;

2024 r. – fragmenty „Kordiana” Juliusza Słowackiego;

– W tym roku, już po raz dziewiąty, Narodowe Czytanie odbędzie się w Dworku Kościuszków na terenie Ogrodu Botanicznego UMCS (ul. Willowa, Lublin) – przypomina Aneta Adamska, rzecznik prasowy uczelni. – Tego dnia cała Polska czytać będzie utwory Jana Kochanowskiego – najwybitniejszego poety polskiego renesansu, którego twórczość wyznaczyła nowe kierunki rozwoju polskiego języka i literatury. Wybrane fragmenty przeczytają przedstawiciele Związku Uczelni Lubelskich (UMCS, KUL, UM, PL), naukowcy, dziennikarze, artyści, a także reprezentanci zaprzyjaźnionych szkół i instytucji edukacyjnych.

W ramach tegorocznej edycji wydarzenia wybrane utwory czytać będą:

• prof. dr hab. Dorota Kołodyńska – prorektor ds. studentów i jakości kształcenia UMCS
• dr hab. Arkadiusz Bereza – prorektor ds. ogólnych UMCS, prof. UMCS
• prof. dr hab. n. med. Wojciech Załuska – rektor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie
• Mirosław Żuber – kanclerz Politechniki Lubelskiej
• dr hab. Marcin Jakimiak – zastępca kanclerza Politechniki Lubelskiej
• prof. dr hab. Dariusz Skórczewski – dziekan Wydziału Nauk Humanistycznych Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego im. Jana Pawa II
• prof. dr hab. Małgorzata Karwatowska – kierownik Katedry Edukacji Polonistycznej Instytutu Językoznawstwa i Literaturoznawstwa UMCS
• prof. dr hab. Maria Juda – kierownik Katedry Informacji Kultury Cyfrowej Instytutu Nauk o Kulturze UMCS
• prof. dr hab. Bożenna Czarnecka – emerytowany profesor Wydziału Biologii i Biotechnologii UMCS
• dr hab. n. farm. Maciej Strzemski, prof. UM – Uniwersytet Medyczny w Lublinie
• Joanna Pielechowska – wicedyrektor Szkoły Podstawowej nr 47 im. Józefa Ignacego Kraszewskiego w Lublinie
• Anna Fic-Lazor – artystka, konserwatorka dzieł sztuki, Lubelski Związek Polskich Artystów Plastyków
• Krystyna Szydłowska – artystka scen lubelskich
• Grażyna Lutosławska – pisarka, dziennikarka Radio Lublin
• Krzysztof Wojciechowski – przyrodnik, społecznik, regionalista, publicysta i tłumacz

oraz przedstawiciele jednostek:

• Zespół Szkół nr 12 im. Tadeusza Kościuszki w Lublinie
• Zespół Ludowy „Sławiniacy”
• Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Konopnicy
• Biblioteka Publiczna Gminy Konopnica
• Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci i Młodzieży Niesłyszącej i Słabosłyszącej

Organizatorzy serdecznie zapraszają do udziału w wydarzeniu. Zachęcają również do przyniesienia własnych egzemplarzy dzieł Jana Kochanowskiego – będzie można opatrzyć je okolicznościowym stemplem przygotowanym specjalnie na Narodowe Czytanie 2025.

W godzinach 10.30-12.30 wstęp do Ogrodu Botanicznego UMCS będzie bezpłatny na hasło „Narodowe Czytanie” (wejście od strony ulicy Willowej).

Tekst Leszek Mikrut