Ustawa przygotowana przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma wzmocnić nadzór nad jakością handlową żywności na wszystkich etapach jej obrotu – od produkcji i importu po sprzedaż w sklepach oraz internecie. Nowelizację podpisał już Prezydent RP. Przepisy wejdą w życie 14 dni po ogłoszeniu ustawy w Dzienniku Ustaw.

— Fałszowanie żywności uderza zarówno w konsumentów, jak i w uczciwych producentów. Chcemy, aby każdy miał pewność, że informacje o produkcie są prawdziwe – bez względu na to, czy kupuje żywność w sklepie, czy przez internet. Dlatego wzmacniamy kontrole i będziemy skuteczniej walczyć z oszustwami żywnościowymi — powiedział minister Stefan Krajewski.

Brak informacji może oznaczać zafałszowanie produktu

Nowe regulacje rozszerzają definicję zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego. Za taki produkt będzie można uznać również żywność, na której nie zamieszczono wymaganych informacji, między innymi dotyczących kraju pochodzenia lub producenta.

Ustawa przewiduje także odpowiedzialność karną za oszustwo żywnościowe. Obejmie ona celowe wprowadzanie do obrotu zafałszowanej żywności w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Zmiany mają umożliwić konsumentom dokonywanie bardziej świadomych wyborów oraz ograniczyć przypadki podawania nieprawdziwych informacji o składzie, jakości i pochodzeniu produktów.

Kontrole obejmą internet, reklamy i materiały promocyjne

Większe uprawnienia otrzyma Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. IJHARS będzie mogła sprawdzać informacje o żywności nie tylko na jej opakowaniu, lecz również w ofertach internetowych, reklamach, ulotkach oraz innych materiałach promocyjnych.

Platformy sprzedażowe zostaną zobowiązane do udostępniania danych podmiotów sprzedających żywność. Rozwiązanie ma ułatwić prowadzenie kontroli oraz utrudnić działalność anonimowym sprzedawcom naruszającym obowiązujące przepisy.

Jeżeli informacje dotyczące produktu wzbudzą wątpliwości, inspekcja będzie mogła wszcząć postępowanie wyjaśniające. IJHARS otrzyma również możliwość nakazania zmiany kwestionowanych treści albo opublikowania sprostowania.

Większa ochrona rolników i uczciwych producentów

Skuteczniejsze kontrole mają ograniczyć obecność na rynku produktów niewiadomego pochodzenia, niespełniających wymagań jakościowych lub oznakowanych w sposób mogący wprowadzać klientów w błąd.

W ten sposób rolnicy i producenci przestrzegający przepisów mają zostać lepiej zabezpieczeni przed firmami, które próbują zdobywać przewagę, fałszując produkty lub przekazując nieprawdziwe informacje o ich pochodzeniu i jakości.

Nowelizacja przewiduje jednocześnie łagodniejsze podejście do drobnych uchybień. W niektórych przypadkach organ kontrolny będzie mógł zastosować upomnienie zamiast kary pieniężnej.

Szczelniejsza kontrola żywności spoza Unii Europejskiej

Zmiany dotyczą również produktów sprowadzanych z państw nienależących do Unii Europejskiej. IJHARS będzie mogła skuteczniej reagować na próby omijania kontroli, w tym na import żywności w małych partiach oraz zgłoszenia budzące wątpliwości co do rzeczywistego charakteru lub przeznaczenia towaru.

Nowe rozwiązania mają zmniejszyć ryzyko wprowadzania na polski rynek importowanej żywności, która nie spełnia wymagań jakościowych.

Zmiany w oznaczeniach i handlu owocami oraz warzywami

Ustawa porządkuje zasady przyznawania znaku jakości „Poznaj Dobrą Żywność”. Ma to zwiększyć wiarygodność oznaczenia oraz ograniczyć przypadki jego niewłaściwego używania.

Większą przejrzystość ma zapewnić także wykaz zatwierdzonych handlowców świeżymi owocami i warzywami. Rozwiązanie ułatwi sprawdzanie podmiotów działających w tej części rynku.

Przepisy wprowadzają ponadto rozwiązania dla producentów owoców i warzyw, które mają wspierać krótkie łańcuchy dostaw i ograniczać marnowanie żywności. Nowelizacja dostosowuje również polskie prawo do regulacji Unii Europejskiej dotyczących jakości handlowej produktów objętych unijnymi normami.