Lublin ponownie przypomina o jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Europy Środkowo-Wschodniej. Z okazji 457. rocznicy zawarcia Unii Lubelskiej miasto przygotowało cykl wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych i turystycznych, które odwołują się zarówno do historycznego dziedzictwa, jak i współczesnej potrzeby budowania wspólnoty.

Tegoroczny Dzień Unii Lubelskiej odbywa się pod znakiem idei Re, obecnej w zwycięskiej aplikacji Lublina o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2029. To hasło ma symbolizować ponowne łączenie ludzi, kultur i doświadczeń poprzez dialog, wzajemny szacunek oraz troskę o wspólne dobro.

– Świętując co roku rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej odnosimy się do sedna tego wydarzenia, jakim jest siła jedności i budowanie sojuszy. Podkreślamy znaczenie współpracy dla tworzenia stabilnej teraźniejszości i bezpiecznej przyszłości. Dziedzictwo Unii Lubelskiej przypomina nam, że dialog, wzajemne zaufanie i odpowiedzialność za wspólnotę są wartościami, które pozostają aktualne również dziś. To właśnie dlatego Lublin niezmiennie pielęgnuje pamięć o wydarzeniu, które na trwałe zapisało się w historii Europy, a hasło ponownej Re stało się ideą przewodnią naszej aplikacji o tytuł ESK 2029 – mówi Krzysztof Żuk, Prezydent Miasta Lublin.

Renesansowy korowód rozpocznie obchody

Program wydarzeń rozpocznie się w piątek, 26 czerwca, o godz. 16.30 renesansowym korowodem. Uczestnicy wyruszą spod Zamku Lubelskiego na Plac Litewski. W wydarzeniu wezmą udział Zespół Tańca Dawnego „Belriguardo” oraz grupa historyczna Żonglerki Flagami Sbandieratori Belriguardo, działające przy Młodzieżowym Domu Kultury nr 2 w Lublinie.

Na mieszkańców i gości czekać będą pokaz historycznej żonglerki flagami, prezentacja tańców dawnych oraz otwarte warsztaty tańca renesansowego. Zespół „Belriguardo”, prowadzony przez Małgorzatę Wojcieszuk, od lat popularyzuje kulturę dawnych epok, łącząc taniec, teatr, muzykę i edukację historyczną.

Spacerami śladami Unii Lubelskiej

W dniach 26-28 czerwca odbędą się spacery po miejscach związanych z zawarciem Unii Lubelskiej. Trasa obejmie m.in. Kaplicę Trójcy Świętej, Bazylikę Ojców Dominikanów oraz pomnik Unii Lubelskiej na Placu Litewskim. Spacery poprowadzi Joanna Kozak-Palak.

Udział w wydarzeniach jest bezpłatny, a pierwsze 35 osób będzie mogło bezpłatnie zwiedzić Kaplicę Trójcy Świętej, jeden z obiektów wyróżnionych Znakiem Dziedzictwa Europejskiego.

Od 1 do 3 lipca zaplanowano także cykl bezpłatnych spacerów przewodnickich „Śladami Unii Lubelskiej”, prowadzonych przez Janusza Kopaczka. Uczestnicy poznają panoramy jagiellońskiego Lublina, miejsca związane z obradami sejmu unijnego oraz historię najważniejszych świątyń miasta.

Sympozjum o sile przekładu i dialogu kultur

Centralnym punktem programu będzie Międzynarodowe sympozjum „Siła przekładu”, które odbędzie się w środę, 1 lipca, w godz. 10.00-14.00 w Warsztatach Kultury w Lublinie.

W spotkaniu wezmą udział tłumaczki i tłumacze literatury z języków angielskiego, ukraińskiego, gruzińskiego, litewskiego, łotewskiego oraz jidysz. Rozmowy będą dotyczyć roli przekładu jako narzędzia budowania dialogu między kulturami, dokumentowania doświadczeń historycznych oraz wzmacniania obecności literatury Europy Środkowo-Wschodniej na polskim rynku wydawniczym.

W programie znajdą się wykłady, prezentacje oraz dyskusja poświęcona społecznemu statusowi tłumaczy i warunkom ich pracy.

Kwiaty pod pomnikiem i pokazy fontann

Również 1 lipca o godz. 11.00 odbędzie się tradycyjne złożenie kwiatów pod pomnikiem Unii Lubelskiej na Placu Litewskim. Tego samego dnia wieczorem mieszkańcy będą mogli obejrzeć multimedialne pokazy fontann „Unia Narodów” oraz „Legenda”.

W Muzeum Narodowym w Lublinie zaplanowano natomiast warsztaty plastyczne „Urban sketching 1569”, skierowane do młodzieży od 12. roku życia. Uczestnicy będą pracować w przestrzeni ekspozycji obrazu „Unia Lubelska” Jana Matejki, tworząc szkice inspirowane historycznym dziełem oraz współczesnym otoczeniem muzeum. Powstałe prace zostaną zaprezentowane w Młodzieżowym Domu Kultury nr 2.

Muzyczne spotkanie Polski i Ukrainy

Wieczorem, 1 lipca o godz. 19.00, w sali koncertowej Szkoły Muzycznej im. Tadeusza Szeligowskiego w Lublinie wystąpi Orkiestra Kameralna „Wirtuozi Lwowa” pod dyrekcją Romana Rewakowicza. Solistą koncertu będzie pianista József Örmény.

Program obejmie utwory kompozytorów polskich i ukraińskich, m.in. Mykoły Łysenki, Henryka Mikołaja Góreckiego, Walentyna Sylwestrowa, Mieczysława Karłowicza i Myrosława Skoryka. Koncert będzie artystycznym dialogiem kultur oraz symbolicznym spotkaniem tradycji i współczesności, wpisującym się w ideę Europejskiej Stolicy Kultury 2029 Re.

Bezpłatne wejściówki będą dostępne od 26 czerwca w Wydziale Kultury Urzędu Miasta Lublin.

Monumentalne balony nad Bramową

W tegoroczne obchody wpisuje się także spektakularna instalacja artystyczna. Nad ulicą Bramową zawiśnie szesnaście monumentalnych balonów autorstwa Jarosława Koziary. Każdy z nich będzie reprezentował inne miasto dawnej, obecnej lub przyszłej Europejskiej Stolicy Kultury.

Projekt, realizowany pod wspólnym szyldem Re, ma być wizualną metaforą zjednoczonej Europy – różnorodnej, wielogłosowej i połączonej wspólną siecią doświadczeń oraz dialogu. Dla Lublina będzie to także symboliczna zapowiedź drogi do objęcia tytułu Europejskiej Stolicy Kultury w 2029 roku.

Land Art Festiwal na granicy

Idea Re wykracza również poza granice miasta. Tegoroczna odsłona Land Art Festiwalu wpisze się w program Lublina jako ESK 2029 poprzez obszar programowy „Granice”. Prace artystyczne rozpoczną się 1 lipca, w rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej.

Do 11 lipca 2026 roku miejscowości Bubel Stary i Bubel-Granna staną się pracownią pod otwartym niebem dla artystów z Polski i zagranicy. Twórcy przygotują wielkoformatowe instalacje site-specific, powstające w dialogu z rzeką, ziemią, światłem, roślinnością i pamięcią miejsca. Efektem będzie otwarta galeria sztuki w naturze, dostępna dla mieszkańców i odwiedzających.

Organizatorami Dnia Unii Lubelskiej 2026 są Miasto Lublin, Europejska Stolica Kultury Lublin 2029, Muzeum Narodowe w Lublinie, Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Lublinie, Warsztaty Kultury w Lublinie oraz Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Tadeusza Szeligowskiego w Lublinie.

Program Dnia Unii Lubelskiej 2026