Czym jest borelioza?

Borelioza jest schorzeniem zakaźnym wywoływanym przez bakterie – Borrelia burgdorferi. To najczęściej występująca choroba przenoszona przez kleszcze w Europie, Ameryce Północnej i Azji, która może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia i życia.

Jak dochodzi do zakażenia?

Boreliozą możesz zarazić się wskutek ukąszenia przez zakażonego bakterią kleszcza. Przy pobieraniu krwi zakażonego zwierzęcia, np. gryzoni czy dzikich ptaków, kleszcz sam ulega zakażeniu. Gdy żeruje na człowieku, przekazuje krętki żywicielowi.

Objawy boreliozy

Po około 7-10 dniach w miejscu wkłucia pojawia się zmiana skórna, która powiększa się, tworząc czerwoną lub sinoczerwoną plamę. To rumień wędrujący, który jest charakterystycznym objawem zakażenia boreliozą. Jednak nie pojawia się on u wszystkich zarażonych, a jedynie 40-60% z nich.

Rumieniowi towarzyszyć mogą objawy grypopodobne:

• bóle głowy,
• zmęczenie,
• bóle mięśniowe,
• gorączka,
• sztywność karku.

Powikłania po ukąszeniu kleszcza

Bez rozpoczęcia odpowiedniego leczenia i wczesnego rozpoznania boreliozy ukąszenie kleszcza może prowadzić do groźnych powikłań, takich jak:

• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
• zapalenie mózgu,
• zapalenie nerwów,
• zapalenie stawów,
• zaburzenia rytmu pracy serca.

Dlatego tak istotne jest wczesne rozpoczęcie leczenia. Pacjent powinien jak najszybciej trafić do lekarza pierwszego kontaktu, który postawi diagnozę. Od jej trafności zależy, czy choroba zostanie szybko zaleczona.

Jak leczyć boreliozę?

Przy pierwszych objawach boreliozy ważne jest podanie pacjentowi antybiotyków przez minimum 3-4 tygodnie. Przebycie zakażenia niestety nie daje trwałej odporności przed ponownym zachorowaniem. Skutki boreliozy mogą utrzymywać się przez jakiś czas po zakończeniu antybiotykoterapii. Takie osoby mogą wymagać podjęcia leczenia wspomagającego lub nawet rehabilitacji.

Jak chronić się przed ukąszeniem?

Kiedy wybierasz się do lasu, na łąkę czy nawet do parku, pamiętaj, aby stosować repelenty, czyli środki odstraszające kleszcze – zarówno na skórę, jak i noszoną odzież. Najlepiej nosić ubrania z długimi nogawkami i rękawami, a także pełne buty i czapeczkę z daszkiem. Jeśli jednak zdarzy się, że kleszcz Cię ukąsi, jak najszybciej usuń go z ciała – najlepiej w ciągu 12 godzin od ukąszenia.

Profilaktyka ma ogromne znaczenie, dlatego rozważ szczepienia ochronne. Chociaż nie ma jeszcze szczepienia na boreliozę, to możesz zaszczepić się na kleszczowe zapalenie mózgu. Polecane jest to dorosłym pacjentom, którzy dużo czasu spędzają na łonie natury – w lesie, na łące czy w parkach. Szczepienie zapewnia Ci skuteczną ochronę przed poważnym zachorowaniem i powikłaniami neurologicznymi wywołanymi przez kleszczowe zapalenie mózgu.

Obecnie szczepienia na kleszczowe zapalenie mózgu są przeprowadzane wyłącznie u dorosłych pacjentów w schemacie kilku dawkowym. Warto rozpocząć szczepienia odpowiednio wcześnie, nawet wczesną wiosną lub na koniec zimy, by na koniec lata mieć już zakończony cykl szczepienny.

Źródła:

https://www.gov.pl/web/wsse-bydgoszcz/uwazaj-na-kleszcze-wzrasta-liczba-zachorowan-na-borelioze

https://www.isbzdrowie.pl/2025/04/o-14-proc-wiecej-zachorowan-na-borelioze/

https://www.kleszcze.info.pl/borelioza

https://www.gov.pl/web/psse-wieliczka/borelioza-choroba-z-lyme–objawy-profilaktyka-i-leczenie