Skąd bierze się ból gardła przy przełykaniu?

Ból podczas przełykania jest najczęściej efektem stanu zapalnego błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych. W przebiegu infekcji dochodzi do przekrwienia i obrzęku tkanek, które stają się nadwrażliwe na każdy ruch związany z połykaniem śliny czy pokarmu.

Najczęstszą przyczyną jest infekcja wirusowa – typowa dla przeziębienia. Wirusy uszkadzają nabłonek wyściełający gardło, wywołując stan zapalny. Ból gardła może jednak mieć również inne podłoże: infekcję bakteryjną (np. anginę paciorkowcową często występującą u dzieci), przesuszenie śluzówki przez klimatyzację, a nawet refluks żołądkowo-przełykowy. Kluczowe znaczenie ma charakterystyka samego bólu gardła, jak i towarzyszące mu objawy.

Przeziębienie: infekcja wirusowa

W przebiegu przeziębienia ból gardła zwykle narasta stopniowo. Najpierw pojawia się drapanie i uczucie suchości, a dopiero później wyraźniejszy ból przy przełykaniu. Typowe są także katar, zatkany nos, kichanie, kaszel oraz stan podgorączkowy. Ogólne samopoczucie bywa pogorszone, ale rzadko pojawia się wysoka gorączka.

Migdałki mogą być zaczerwienione, jednak zazwyczaj nie obserwuje się ropnych nalotów. Infekcja wirusowa ma najczęściej charakter samoograniczający – organizm radzi sobie z nią samodzielnie w ciągu kilku dni, a leczenie polega głównie na łagodzeniu objawów.

Angina: infekcja bakteryjna

Angina bakteryjna, najczęściej wywoływana przez paciorkowce, zaczyna się gwałtownie. Silny ból gardła pojawia się nagle i od początku utrudnia przełykanie. Charakterystyczna jest wysoka gorączka, często powyżej 38–39°C, dreszcze, ból głowy oraz wyraźne osłabienie.

Migdałki są powiększone, intensywnie zaczerwienione, a na ich powierzchni może pojawić się biały lub żółtawy nalot. Węzły chłonne szyi są bolesne i powiększone. W przeciwieństwie do przeziębienia zazwyczaj nie występuje katar ani kaszel. W przypadku potwierdzonej anginy konieczne jest wdrożenie antybiotykoterapii, aby skrócić czas choroby i zapobiec powikłaniom.

Jak odróżnić przeziębienie od anginy?

Zwróć uwagę na tempo rozwoju objawów i ich charakter. Jeśli ból gardła narasta powoli i towarzyszy mu katar czy kaszel, bardziej prawdopodobne jest przeziębienie. Gdy natomiast objawy pojawiają się nagle, ból jest bardzo silny, a gorączka wysoka – istnieje większe ryzyko infekcji bakteryjnej.

Pamiętaj jednak, że samodzielna ocena nie zawsze jest wystarczająca. W razie wątpliwości lekarz może przeprowadzić badanie gardła oraz zlecić szybki test w kierunku paciorkowców.

Jak złagodzić ból gardła?

Aby zmniejszyć dolegliwości, zadbaj o odpowiednie nawodnienie organizmu i unikaj bardzo gorących lub ostrych potraw, które mogą dodatkowo podrażniać śluzówkę. Pomocne może okazać się także zastosowanie preparatów miejscowych o działaniu przeciwbólowym i antyseptycznym. W aptekach dostępne są m.in. specjalne pastylki do ssania czy aerozole na gardło, takie jak produkty Orofar*, które zawierają substancje wspomagające łagodzenie bólu i ograniczające rozwój drobnoustrojów w obrębie gardła. Warto dobrać preparat odpowiedni do wieku i stopnia nasilenia objawów.

Jeśli jednak ból gardła nie ustępuje po kilku dniach, nasila się lub towarzyszy mu wysoka gorączka, trudności w przełykaniu czy powiększone węzły chłonne, skonsultuj się ze specjalistą. Właściwa diagnoza pozwoli ustalić, czy masz do czynienia z infekcją wirusową, czy bakteryjną, i wdrożyć odpowiednie leczenie.

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania bądź skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.