Przy wejściu do Kolegium Jana Pawła II KUL, od strony Hieronima Łopacińskiego, rozpoczął działanie pierwszy w historii uczelni książkomat. Urządzenie funkcjonuje na zasadzie zbliżonej do popularnych paczkomatów, jednak jego przeznaczeniem jest obsługa zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Dzięki nowemu rozwiązaniu czytelnicy mogą przez całą dobę odbierać wcześniej zamówione publikacje, a także je zwracać — bez konieczności wchodzenia do budynku biblioteki w godzinach jej pracy.

Nowe urządzenie ma nie tylko usprawnić proces wypożyczeń, lecz również zwiększyć dostępność zasobów bibliotecznych dla osób, które z różnych powodów nie mogą korzystać z czytelni i wypożyczalni w standardowych porach. Książkomat został sfinansowany w ramach projektu „KULtura rozwoju i dostępności”, realizowanego we współpracy z Centrum Aktywizacji Osób z Niepełnosprawnością KUL CAN. Jego wprowadzenie wpisuje się w działania uczelni zmierzające do likwidowania barier architektonicznych i organizacyjnych w dostępie do edukacji oraz materiałów naukowych.

Książkomat działa od kilku dni i — jak podkreślają przedstawiciele biblioteki — stanowi odpowiedź na zmieniające się potrzeby użytkowników.

– Chcemy, by wypożyczanie zbiorów było optymalnie ułatwione również tym, którzy mają ograniczony czas na wizytę w Bibliotece w standardowych godzinach otwarcia. Urządzenie pozwala korzystać z naszych zasobów w sposób nowoczesny i dopasowany do dynamicznego trybu życia czytelników – podkreśla Artur Podsiadły, dyrektor Biblioteki Uniwersyteckiej KUL.

Z urządzenia można korzystać przez całą dobę, siedem dni w tygodniu. Warunkiem jest posiadanie aktywnego konta bibliotecznego bez zaległości oraz nieprzekroczony limit wypożyczeń. Procedura odbioru książek rozpoczyna się od złożenia zamówienia poprzez konto czytelnika w systemie bibliotecznym. Po przygotowaniu egzemplarza użytkownik otrzymuje powiadomienie mailowe o treści: „Zamówiony egzemplarz jest gotowy do odbioru”. Od momentu wysłania wiadomości czytelnik ma trzy dni na odebranie książki z wyznaczonej skrytki.

System przewiduje również zabezpieczenia przed przekroczeniem regulaminowych limitów.

– Jeśli czytelnik ma przekroczony limit dozwolonych wypożyczeń na swoim koncie bibliotecznym, wówczas przy próbie odbioru zamówionych książek, skrytka nie otworzy się. Wtedy trzeba skontaktować się z nami – wyjaśnia Anna Krasuska, kierownik Oddziału Udostępniania Zbiorów BU KUL.

Funkcjonowanie książkomatu wiąże się także z ograniczeniami technicznymi. Podobnie jak w przypadku automatów paczkowych, obowiązują określone gabaryty skrytek. Oznacza to, że nie wszystkie publikacje mogą zostać umieszczone w urządzeniu. Dotyczy to przede wszystkim książek o niestandardowych rozmiarach, dużych albumów czy wydawnictw wielotomowych, które przekraczają dopuszczalne wymiary skrytki. W takich przypadkach konieczny jest odbiór osobisty w bibliotece.

Władze uczelni podkreślają, że wdrożenie książkomatu to element szerszych działań modernizacyjnych, mających na celu unowocześnienie infrastruktury oraz poprawę komfortu korzystania z zasobów naukowych. Projekt został dofinansowany w ramach budżetu przedsięwzięcia pn. „KULtura Rozwoju i Dostępności”, realizowanego w programie Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, współfinansowanym ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus.

Nowe rozwiązanie może okazać się szczególnie istotne dla studentów studiów niestacjonarnych, osób pracujących oraz tych, którzy łączą naukę z innymi obowiązkami. Możliwość odbioru i zwrotu książek o dowolnej porze eliminuje konieczność dostosowywania planu dnia do godzin pracy biblioteki. Jednocześnie uczelnia zachowuje pełną kontrolę nad obiegiem księgozbioru poprzez zintegrowanie urządzenia z systemem bibliotecznym.

Uruchomienie książkomatu wpisuje się w obserwowany w ostatnich latach trend automatyzacji usług bibliotecznych na uczelniach wyższych. Coraz więcej instytucji wprowadza rozwiązania umożliwiające zdalne zamawianie i bezkontaktowy odbiór materiałów. KUL dołącza tym samym do grona ośrodków akademickich, które inwestują w technologie ułatwiające dostęp do wiedzy oraz podnoszące standard obsługi czytelników.

(Źródło: KUL)