Dlaczego nawodnienie podczas choroby jest takie ważne?

Podczas biegunki i wymiotów organizm traci ogromne ilości wody i elektrolitów, które odpowiadają za prawidłową pracę mięśni, serca i układu nerwowego. Ubytek płynów postępuje jeszcze szybciej w sytuacji, gdy objawom tym towarzyszy gorączka i intensywne pocenie się. Nawet w trakcie krótkiej choroby organizm może stracić znaczne ilości wody – od kilku do nawet 10-15% masy ciała w przypadku poważnego odwodnienia. Warto zaznaczyć, że to właśnie odwodnienie, a nie sama infekcja, jest najczęstszym powodem hospitalizacji związanych z zatruciami pokarmowymi.

Jak prawidłowo się nawadniać?

Najlepszym sposobem na nawodnienie są doustne płyny nawadniające (ORS), dostępne w aptekach w formie proszku do rozpuszczenia w wodzie lub gotowego roztworu. Zawierają one odpowiednio dobrane proporcje glukozy i elektrolitów (sód, potas i inne sole mineralne), dzięki czemu skutecznie uzupełniają straty tych składników w organizmie. Zawarte w ORS glukoza i elektrolity wchłaniają się do krwioobiegu, co sprawia, że działają szybciej i skuteczniej niż sama woda. Preparaty nawadniające należy pić regularnie, małymi łykami, by zmniejszyć ryzyko nasilenia wymiotów i uzupełniać płyny stopniowo.

Jaka jest alternatywa dla płynów nawadniających?

Jeśli nie mamy dostępu do ORS, warto sięgnąć po wodę niegazowaną, słabą herbatę (czarną, zieloną lub napar z rumianku) czy klarowny bulion warzywny. Należy jednocześnie unikać napojów gazowanych, kawy, alkoholu czy soków owocowych, które mogą nasilać objawy zatrucia, a także sprzyjać szybszemu odwodnieniu.

Nawodnienie u dzieci i osób starszych

Szczególną uwagę trzeba zwrócić na najmłodszych i seniorów – w ich przypadku odwodnienie rozwija się błyskawicznie. Dziecku warto podawać płyn nawet po łyżeczce co kilka minut, jeśli nie jest w stanie wypić większej ilości. U osób starszych pomocne bywa ustawienie przypomnienia o regularnym piciu – utrata pragnienia wraz z wiekiem sprawia, że łatwo przegapić pierwsze objawy odwodnienia.

Jakie rozpoznać objawy odwodnienia?

• Suchość w ustach i na języku.
• Silne pragnienie.
• Brak łez podczas płaczu (u dzieci).
• Skąpe oddawanie moczu (lub jego brak) + ciemny kolor moczu,
• Zawroty głowy, osłabienie, senność.
• Zapadnięte ciemiączko u niemowląt.
• Przyspieszone bicie serca.

Jeśli zauważysz któryś z tych objawów, to znak, że domowe leczenie jest niewystarczające i należy pilnie szukać pomocy medycznej.

Jak jeszcze możesz wspomóc organizm w walce z zatruciem pokarmowym?

Choć nawodnienie pozostaje podstawą leczenia zatrucia pokarmowego, ulgę mogą przynieść także inne metody wspierające: lekkostrawna dieta (ryż, banany, sucharki, kleiki), napary ziołowe z rumianku, mięty czy imbiru czy ciepłe okłady na brzuch, które łagodzą skurcze. Jeśli pojawia się biegunka, nie należy jej sztucznie zatrzymywać – to naturalny mechanizm oczyszczania organizmu z patogenów. W takiej sytuacji pomocne są preparaty na bazie diosmektytu (np. Smecta)* – naturalnej glinki, która wiąże toksyny, bakterie i wirusy, ułatwia ich usuwanie, a jednocześnie chroni podrażnioną błonę śluzową jelit. Takie kompleksowe podejście wspiera proces zdrowienia i wspiera organizm w powrocie do dobrego samopoczucia.

Więcej informacji na temat leczenia biegunki znajdziesz na stronie: https://www.gastroekspert.eu/biegunka/leczenie-biegunki/

*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.

SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytuw postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania:Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.

Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.

Artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego