Łączna długość dróg szybkiego ruchu w Polsce wynosi obecnie 5593,2 km. Drogi ekspresowe mają 3643,2 km, natomiast sieć autostrad liczy około 1950 km. Docelowo, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów, w kraju ma funkcjonować około 7980 km dróg szybkiego ruchu, w tym 2100 km autostrad.

Skala rozwoju infrastruktury jest szczególnie widoczna w porównaniu z 2004 rokiem. W chwili wejścia Polski do Unii Europejskiej kierowcy mieli do dyspozycji niespełna 720 km dróg szybkiego ruchu, w tym nieco ponad 485 km autostrad i blisko 233 km dróg ekspresowych.

A2 dotrze w kierunku granicy z Białorusią

Jednym z ostatnich elementów docelowej sieci będzie przedłużenie autostrady A2 na wschód od Białej Podlaskiej. Obecnie trasa zapewnia przejazd od zachodniej granicy kraju do tego miasta. Na 38-kilometrowym odcinku przez Warszawę, pomiędzy węzłami Konotopa i Lubelska, funkcję tego połączenia pełni droga ekspresowa S2.

Kolejne fragmenty powstaną pomiędzy Białą Podlaską, Kijowcem i Dobryniem. Dwa odcinki o łącznej długości ponad 25 km mają umożliwić dojazd do Terminala Samochodowego w Koroszczynie. Odprawiane tam ciężarówki będą następnie kierowane do granicy z Białorusią drogą celną.

Cała planowana trasa pomiędzy zachodnią i wschodnią granicą Polski ma liczyć około 660 km. Obecnie dostępnych jest blisko 630 km tego połączenia.

A50 ominie Warszawę od południa

Drugim kluczowym elementem, który ma uzupełnić sieć autostrad, będzie A50. Trasa utworzy południową część Obwodnicy Aglomeracji Warszawskiej. Jej dokładny przebieg nie został jeszcze ustalony.

Cała Obwodnica Aglomeracji Warszawskiej ma mieć około 240 km długości. Mniej więcej połowę tej trasy będzie stanowiła autostrada A50, natomiast pozostała część powstanie jako droga ekspresowa S50.

Nowy układ drogowy ma przejąć część ruchu tranzytowego i ograniczyć obciążenie tras przebiegających przez Warszawę oraz jej bezpośrednie otoczenie.

Najbardziej obciążony odcinek A2 zostanie poszerzony

Rozwój sieci nie ograniczy się do budowy nowych dróg. Wraz ze wzrostem natężenia ruchu GDDKiA planuje poszerzanie istniejących autostrad. Jako pierwsza rozbudowana zostanie A2 pomiędzy Łodzią i Warszawą.

Każdego dnia trasą przejeżdża od blisko 60 tys. pojazdów w okolicach Łodzi do niemal 100 tys. przy Warszawie. Łącznie inwestycją objęte zostaną 92 km autostrady. Na 89 km powstaną dodatkowe pasy ruchu, natomiast na wysokości węzła Łódź Północ przewidziano wymianę nawierzchni i montaż energooszczędnego oświetlenia.

Na trzykilometrowym odcinku pomiędzy węzłami Pruszków i Konotopa obie jezdnie będą miały po cztery pasy. Na pozostałej części trasy od Łodzi do Pruszkowa kierowcy otrzymają po trzy pasy w każdym kierunku.

Prace mają być prowadzone przy utrzymanym ruchu. Przez cały okres budowy kierowcy będą mieli do dyspozycji po dwa pasy w każdym kierunku. Planowane jest również wprowadzenie odcinkowego pomiaru prędkości.

Rozbudowany fragment A2 ma być pierwszym w Polsce odcinkiem autostrady samowystarczalnym energetycznie. Oświetlenie, stacje meteorologiczne i pozostałe urządzenia drogowe będą zasilane z odnawialnych źródeł energii wspieranych magazynami energii.

Dodatkowe pasy także na A1 i A4

Poszerzenie planowane jest również na 35-kilometrowym odcinku autostrady A1 pomiędzy Toruniem i Włocławkiem, gdzie trasa będzie miała wspólny przebieg z drogą ekspresową S10. Obecnie prowadzone są prace przygotowawcze związane z uzyskaniem decyzji środowiskowej.

A1 jest już przejezdna na całej długości. Ponad 560-kilometrowa trasa łączy Rusocin pod Gdańskiem z granicą z Czechami w Gorzyczkach. Stanowi jeden z najważniejszych korytarzy transportowych północ–południe i łączy się między innymi z autostradami A2 oraz A4.

Duże zmiany czekają także A4. Przygotowywane jest poszerzenie trasy od Krzyżowej do Tarnowa. Szczególnie obciążone są odcinki na Dolnym Śląsku, pomiędzy Katowicami i Krakowem oraz w rejonie stolicy Małopolski.

Po wygaśnięciu 15 marca 2027 roku koncesji na odcinek Katowice–Kraków trasa przejdzie pod zarząd GDDKiA. Samochody osobowe mają wówczas korzystać z niej bez opłat. Jednocześnie przygotowywana jest rozbudowa autostrady o trzeci pas ruchu.

Autostrady połączyły przeciwległe granice Polski

Pierwszą autostradą w Polsce, która połączyła przeciwległe granice kraju, została A4. Jej ostatni odcinek, pomiędzy Rzeszowem i Jarosławiem, udostępniono w 2016 roku. Obecnie trasa ze Zgorzelca do Korczowej ma prawie 670 km.

Drugim takim połączeniem została A1. Pod koniec 2022 roku zakończono przebudowę ostatniego fragmentu dawnej drogi krajowej nr 1 pomiędzy Piotrkowem Trybunalskim i Kamieńskiem.

Kierowcy korzystają także z krótszych autostrad A6, A8 i A18. A6 pod Szczecinem została przebudowana, a dawne betonowe płyty zastąpiła nowa nawierzchnia. A8 tworzy Autostradową Obwodnicę Wrocławia, natomiast modernizację A18 zakończono w 2023 roku.

Obecnie w eksploatacji znajduje się 566,6 km autostrady A1, 588,3 km A2 oraz 669,3 km A4. Sieć uzupełniają A6 o długości 28,4 km, A8 licząca 22,7 km i A18 o długości 76,5 km.

Po realizacji brakujących odcinków A2 i budowie A50 polska sieć autostrad ma osiągnąć docelową długość około 2100 km.