Polski system ostrzegania ludności ma wkrótce zyskać nowe narzędzie. Chodzi o Cell Broadcast, technologię znaną już z wielu państw europejskich, która umożliwia przekazywanie alarmów do wszystkich kompatybilnych telefonów znajdujących się w zasięgu wybranych stacji bazowych.

Rozwiązanie różni się od obecnego Alertu RCB przede wszystkim sposobem dostarczania informacji. Dziś ostrzeżenia trafiają do mieszkańców głównie w formie wiadomości SMS. Cell Broadcast ma działać na innej zasadzie: komunikat będzie nadawany jednocześnie na określonym obszarze i odbierany przez urządzenia znajdujące się w jego zasięgu.

Dzięki temu nie będzie konieczności wysyłania osobnej wiadomości do każdego numeru telefonu.

Wrzesień 2027 roku jako cel wdrożenia

Po miesiącach przygotowań i rozmów pojawiła się konkretna data.

Przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazali wrzesień 2027 roku jako termin, do którego Cell Broadcast miałby zacząć działać w Polsce.

Nie jest to jednak data, którą należy traktować jako bezwarunkową gwarancję pełnego uruchomienia wszystkich funkcji systemu. Prace nadal trwają, a do wykonania pozostaje między innymi dostosowanie infrastruktury telekomunikacyjnej, przygotowanie odpowiednich mechanizmów po stronie administracji oraz przeprowadzenie testów.

W projekt zaangażowane są największe sieci komórkowe działające w Polsce, a także instytucje odpowiedzialne za bezpieczeństwo i łączność.

Jak ma działać Cell Broadcast?

Największą zaletą tego rozwiązania ma być szybkość.

Jeżeli na określonym obszarze pojawi się zagrożenie, odpowiednie służby będą mogły skierować komunikat właśnie do osób znajdujących się w danym miejscu. Nie będzie miało znaczenia, czy jest to mieszkaniec danego regionu, turysta czy osoba przejeżdżająca przez zagrożony teren.

Telefon znajdujący się w zasięgu odpowiedniej stacji bazowej będzie mógł odebrać ostrzeżenie automatycznie.

W praktyce komunikat może pojawić się na ekranie jako specjalny alarm, któremu może towarzyszyć wyraźny sygnał dźwiękowy. Takie rozwiązanie ma zwiększyć szansę na to, że informacja zostanie zauważona natychmiast.

Do odebrania ostrzeżenia nie będzie potrzebne połączenie z internetem. Użytkownik nie będzie też musiał wcześniej instalować aplikacji ani podawać numeru telefonu.

System ma działać głównie w sieciach 4G i 5G

Jednym z kluczowych elementów przygotowywanego wdrożenia jest dostosowanie infrastruktury operatorów.

Z dotychczasowych ustaleń wynika, że Cell Broadcast ma być rozwijany przede wszystkim w sieciach LTE oraz 5G. To właśnie te technologie mają stanowić podstawę przyszłego systemu alarmowania.

Starsze standardy telefonii komórkowej są stopniowo wyłączane. Sieć 3G znika już z kolejnych obszarów kraju, dlatego inwestowanie w rozwiązania przeznaczone dla technologii będącej w fazie wygaszania byłoby mało perspektywiczne.

Po stronie operatorów konieczne będzie między innymi przygotowanie infrastruktury do obsługi komunikatów alarmowych oraz zakup wymaganych rozwiązań technicznych.

Państwo będzie zarządzać ostrzeżeniem

Cell Broadcast nie jest wyłącznie funkcją sieci komórkowej.

System wymaga również centralnego mechanizmu po stronie administracji publicznej. To właśnie tam ma być przygotowywany komunikat, określany obszar jego obowiązywania oraz uruchamiana procedura alarmowa.

Następnie informacja będzie przekazywana do operatorów, którzy dostarczą ją poprzez swoją infrastrukturę do odpowiednich stacji bazowych.

Taki model pozwala precyzyjniej wskazać teren objęty zagrożeniem. Jeżeli niebezpieczeństwo będzie dotyczyło jednego powiatu, ostrzeżenie nie będzie musiało trafiać do mieszkańców całego województwa.

To może mieć szczególne znaczenie podczas gwałtownych powodzi, pożarów, zagrożeń chemicznych, katastrof przemysłowych czy innych sytuacji wymagających natychmiastowej reakcji.

Alert RCB pozostanie ważnym elementem systemu

Pojawienie się Cell Broadcast nie oznacza automatycznego końca Alertu RCB.

Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakłada funkcjonowanie kilku kanałów ostrzegania jednocześnie. Oprócz Cell Broadcast mieszkańcy nadal będą mogli otrzymywać SMS-y, a komunikaty będą przekazywane także przez syreny, media, aplikacje mobilne oraz inne systemy ostrzegawcze.

Takie podejście ma znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa.

W sytuacji kryzysowej nie powinno się polegać wyłącznie na jednym sposobie przekazywania informacji. Jeżeli jeden kanał zawiedzie, pozostałe mogą nadal skutecznie ostrzegać mieszkańców.

Aplikacja alarmowa ma pojawić się wcześniej

Niezależnie od prac nad Cell Broadcast rozwijane jest również rozwiązanie mobilne.

Zapowiadana aplikacja alarmowa ma być kolejnym kanałem przekazywania ostrzeżeń. Jej uruchomienie planowane jest wcześniej niż wdrożenie Cell Broadcast.

Oba systemy będą jednak pełnić nieco inną funkcję.

Aplikację użytkownik musi wcześniej pobrać i zainstalować. Cell Broadcast ma natomiast działać bez takiego warunku, co daje mu istotną przewagę w sytuacjach wymagających dotarcia do dużej liczby osób w bardzo krótkim czasie.

Europa od kilku lat rozwija systemy ostrzegania

Cell Broadcast nie jest nowym pomysłem na poziomie europejskim.

Unijne przepisy zobowiązały państwa członkowskie do zapewnienia skutecznych systemów ostrzegania ludności za pośrednictwem sieci mobilnych. Państwa mogły jednak wybrać sposób realizacji tego obowiązku, dlatego nie wszędzie zastosowano identyczne rozwiązania.

Część krajów zdecydowała się właśnie na Cell Broadcast.

Polska przez ostatnie lata opierała się przede wszystkim na systemie SMS, ale obecne działania pokazują, że model ostrzegania ma zostać rozbudowany.

Najważniejszy będzie rok 2027

Przed administracją i operatorami pozostaje jeszcze wiele prac technicznych oraz organizacyjnych.

Trzeba przygotować system centralny, dostosować sieci komórkowe, przeprowadzić integrację poszczególnych elementów i sprawdzić ich działanie podczas testów.

Jeśli obecny harmonogram zostanie utrzymany, przełomowym momentem ma być wrzesień 2027 roku.

Wtedy Cell Broadcast może po raz pierwszy stać się realnym elementem systemu bezpieczeństwa w Polsce. Dla użytkowników telefonów zmiana będzie zauważalna przede wszystkim w sposobie odbierania alarmów: zamiast zwykłej wiadomości SMS na ekranie urządzenia będzie mógł pojawić się specjalny komunikat ostrzegawczy skierowany do osób znajdujących się dokładnie tam, gdzie występuje zagrożenie.