Na wniosek Dowództwa Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych od 10.03.2026 r. od godz. 00:00 UTC do godz. 23:59 UTC 09.06.2026 r. zostanie wprowadzone ograniczenie ruchu lotniczego w postaci strefy ograniczonej EP R130. Obejmie ona wschodnią część Polski.

Strefa EP R130 rozciąga się od poziomu ziemi do FL95, czyli do wysokości około 3 km. Oznacza to, że ograniczenie nie dotyczy samolotów pasażerskich operujących na większych wysokościach przelotowych. Nowa strefa zastępuje obecnie obowiązujące ograniczenie EP R129.

Zakazy lotów w dzień i w nocy

Strefa będzie aktywna przez 24 godziny na dobę, jednak zasady jej funkcjonowania będą różne w zależności od pory dnia. Od zachodu do wschodu słońca, czyli w nocy, obowiązywać będzie całkowity zakaz lotów w strefie EP R130. Wyjątek stanowią wojskowe statki powietrzne oraz skoordynowane z COP-DKP starty i lądowania z lotniska Depułtycze Królewskie (EPCD). W tym czasie przestrzeń EP R130 będzie przestrzenią niesklasyfikowaną.

Od wschodu do zachodu słońca, czyli w ciągu dnia, w strefie również obowiązuje zakaz lotów, jednak przewidziano szereg wyłączeń.

Dopuszczone są:

• załogowe statki powietrzne wykonujące loty po złożeniu planu lotu (FPL), wyposażone w działający transponder w modzie A i C lub S, utrzymujące ciągły nasłuch łączności powietrze–ziemia z właściwym organem ATS oraz w razie potrzeby nawiązujące dwukierunkową łączność na odpowiednim kanale;
• wojskowe statki powietrzne;
• loty wykonywane na hasło GARDA, ALPHA SCRAMBLE;
• loty o statusie HEAD, STATE, SAR, HOSP, MEDEVAC, FFR;
• cywilne bezzałogowe statki powietrzne (BSP), pod warunkiem nienaruszania stref ADIZ Białoruś i ADIZ Ukraina.

Możliwość uzyskania zgody po koordynacji

Po wcześniejszej koordynacji z Dyżurną Służbą Operacyjną Centrum Operacji Powietrznych – Dowództwa Komponentu Powietrznego (DSO COP-DKP) mogą zostać dopuszczone także loty niespełniające powyższych kryteriów. Dotyczy to w szczególności:

• lotnictwa państwowego i lotniczego pogotowia ratunkowego;
• lotów wykonywanych w celu udzielania pomocy w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia ludzi bądź zwierząt, w tym podczas klęsk żywiołowych, katastrof, zagrożeń ekologicznych lub innych sytuacji awaryjnych;
• operacji związanych z ochroną i kontrolą infrastruktury krytycznej;
• lotów realizowanych w specjalnych strefach TRA wyznaczonych po konsultacji z DSO COP-DKP, na określonych zasadach i warunkach.

Przypomniano, że wlot statków powietrznych niespełniających kryteriów wyłączenia do aktywnej strefy R stanowi naruszenie przepisów Prawa Lotniczego.

Podstawa prawna i zasady wyznaczania stref TRA

Ograniczenie wprowadzono ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa państwa, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 18 stycznia 2019 r. w sprawie ograniczeń lotów na czas nie dłuższy niż 3 miesiące.

Działalność lotnicza bez wymogów RMZ, TMZ oraz poza obszarem obowiązkowego składania planu lotu (FPL), poza wskazanymi wyłączeniami, będzie możliwa wyłącznie w specjalnie wyznaczonych strefach TRA. Wnioski o ich ustanowienie należy składać do PAŻP, która przekaże je stronie wojskowej w celu analizy możliwości wyodrębnienia przestrzeni w danej lokalizacji.

Ze względu na ograniczenia w wyznaczaniu i zarządzaniu strefami TRA, wynikające m.in. z prowadzonej w tym rejonie działalności wojskowej, rekomenduje się współpracę zainteresowanych podmiotów i wnioskowanie o wspólną przestrzeń dla kilku użytkowników, w zakresie niezbędnym do realizacji operacji lotniczych.

Warunki konieczne dla zarządzających strefą

Podmiot wnioskujący o wyznaczenie strefy TRA musi spełnić określone warunki. Przez cały czas jej aktywności zarządzający ma obowiązek zapewnić dostępność na ziemi koordynatora lotów, który:

• będzie stale dostępny pod wskazanym numerem telefonu,
• będzie w stanie skontaktować się radiowo lub telefonicznie z każdym pilotem wykonującym lot w strefie,
• w przypadku nagłej potrzeby dezaktywacji strefy przekaże pilotom informację o konieczności lądowania,
• doprowadzi do lądowania wszystkich statków powietrznych operujących w strefie maksymalnie w ciągu 25 minut od otrzymania informacji o konieczności jej dezaktywacji.

Niespełnienie któregokolwiek z powyższych warunków automatycznie wyklucza możliwość uzyskania pozytywnej decyzji o utworzeniu strefy. Ograniczenie zostało opublikowane w depeszach NOTAM D1284/26 oraz N1284/26.

Co oznaczają najważniejsze pojęcia? – prosto i krótko

EP R130 – specjalnie wyznaczony obszar w przestrzeni powietrznej, w którym obowiązują ograniczenia lotów.

FL95 – wysokość około 3 kilometrów nad poziomem morza.

UTC – międzynarodowy czas używany w lotnictwie (nie zawsze pokrywa się z czasem lokalnym w Polsce).

Plan lotu (FPL) – dokument składany przed startem, zawierający informacje o trasie i wysokości przelotu.

Transponder – urządzenie w samolocie, które pozwala radarom zobaczyć maszynę oraz jej wysokość.

ATS – służby kontroli ruchu lotniczego, które nadzorują ruch samolotów.

BSP – bezzałogowy statek powietrzny, czyli dron.

ADIZ – strefa identyfikacji obrony powietrznej przy granicy państwa, wymagająca wcześniejszej identyfikacji statku powietrznego.

TRA – tymczasowo wydzielona przestrzeń powietrzna przeznaczona do określonych operacji.

RMZ – strefa, w której pilot musi utrzymywać łączność radiową.

TMZ – strefa, w której obowiązkowe jest używanie transpondera.

HEAD / STATE – loty najważniejszych osób w państwie lub loty państwowe.

SAR / MEDEVAC / HOSP – loty ratownicze i medyczne.

NOTAM – oficjalny komunikat dla pilotów informujący o zmianach lub ograniczeniach w przestrzeni powietrznej.