Tegoroczna edycja ogólnopolskiego konkursu edukacyjnego „Silni Polską zgromadziła ponad 2300 uczniów i 234 liderów pracujących w 245 zespołach z całej Polski. W ramach projektu odbyły się setki wydarzeń historycznych: spektakli, koncertów, wystaw, rajdów, rekonstrukcji i akcji społecznych. Konkurs był nie tylko lekcją historii, ale także patriotyzmu, współpracy i aktywności obywatelskiej.

„Silni Polską!” składał się z trzech etapów. Najpierw edukatorzy IPN przeprowadzili ponad 400 warsztatów historycznych dotyczących m.in. polskich naukowców i śledztwa katyńskiego. Następnie liderzy organizowali zajęcia terenowe i spotkania ze świadkami historii. Finał należał do młodzieży, która przygotowała własne projekty historyczne angażujące lokalne społeczności. Wśród 28 laureatów szczebla centralnego znalazły się trzy szkoły z Lubelszczyzny.

Kraśniczyn odkrył historię siostry Jany

Wyróżnienie zdobyła Szkoła Podstawowa im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Kraśniczynie z powiatu krasnostawskiego. Liderką projektu była Magdalena Sobieszczuk.

Jury doceniło niestandardowe podejście do historii oraz przywrócenie pamięci o Zofii Brudzińskiej – późniejszej siostrze Janie, nauczycielce na Kresach Wschodnich więzionej przez Sowietów za patriotyczną postawę. Uczniowie początkowo podchodzili do tematu z dystansem, jednak dzięki zaangażowaniu liderki szybko odkryli niezwykłą historię bohaterki.

Młodzież prowadziła poszukiwania źródeł, rozmawiała ze świadkami pamiętającymi siostrę Janę oraz nawiązała współpracę z Domem Nadziei w Żułowie. Efektem działań był poruszający spektakl słowno-muzyczny i szeroka akcja przywracania pamięci o nauczycielce-patriotce.

Siennica Różana przywróciła pamięć o ofiarach wojny

Laureatem została także Szkoła Podstawowa im. Synów Pułku w Siennicy Różanej. Projekt prowadziła Irena Chwała.

Uczniowie skupili się na tragicznych losach mieszkańców Siennicy Różanej podczas II wojny światowej. Inspiracją stała się historia dawnego dworu, w którym mieścił się posterunek SS i gdzie dochodziło do egzekucji Polaków i Żydów.

Młodzież uczestniczyła w grach terenowych, spotkaniach ze świadkami historii i zbierała rodzinne pamiątki oraz relacje mieszkańców. Szczególnie ważnym efektem projektu była inicjatywa upamiętnienia ofiar mordu z 1942 roku na plebanii w Siennicy Różanej poprzez przygotowanie tablicy pamiątkowej.

Tarnoszyn zmierzył się z bolesną historią

W gronie laureatów znalazła się również Szkoła Podstawowa im. Orła Białego w Tarnoszynie z powiatu tomaszowskiego. Liderką projektu była Monika Wawryszczuk Ben Atriya.

Jury doceniło odwagę młodzieży w podjęciu trudnego tematu zbrodni dokonanej przez UPA na mieszkańcach Tarnoszyna w 1944 roku. Uczniowie prowadzili rozmowy ze świadkami wydarzeń i rodzinami ofiar, dokumentując ich wspomnienia.

Kulminacją projektu była uroczystość zorganizowana z okazji 82. rocznicy pacyfikacji wsi. Młodzież przygotowała montaż słowno-muzyczny oparty na relacjach świadków, muzyce i symbolicznej scenie przekazania „światełka pamięci” między pokoleniami. Wydarzenie zgromadziło niemal wszystkich mieszkańców miejscowości i stało się ważnym momentem wspólnego przeżywania lokalnej historii.

Nagrodą dla laureatów konkursu będzie wyjazd edukacyjny do Krakowa, który odbędzie się w dniach 17–20 czerwca. Tam, podczas uroczystej gali finałowej, młodzież z całej Polski odbierze wyróżnienia za swoje projekty.

Sukces szkół z Kraśniczyna, Siennicy Różanej i Tarnoszyna pokazuje, że także małe miejscowości mogą tworzyć wielkie projekty historyczne i skutecznie pielęgnować pamięć o lokalnych bohaterach oraz tragicznych wydarzeniach z przeszłości.