06/06/2026
690 680 960

Lot z oblężonej Warszawy przez Lubelszczyznę na Węgry, czyli ostatni akord brygady pościgowej (zdjęcia)

Rajd samolotowy “Lot Wschodniej Polski” upamiętnił bohaterskie działania Brygady Pościgowej, która we wrześniu 1939 roku broniła Lubelszczyzny. Jego trasa prowadziła nad miejscowościami, z których operowała ta formacja i nad miejscami pamięci powietrznych starć z niemieckimi wojskami lotniczymi.

Jako patron medialny Lotu Wschodniej Polski, czyli rajdu samolotowego poświęconego Pilotom Brygady Pościgowej, wielokrotnie publikowaliśmy artykuły o tej formacji, przypominając mało znany epizod tej formacji związany z Lubelszczyzną. 6 września pierwsze samoloty Brygady Pościgowej wylądowały w miejscowości Kierz i Bełżyce a następnego dnia rano w Radawcu.

Właśnie tym wydarzeniom poświęcono Lot Wschodniej Polski. Partnerem tego wydarzenia było Województwo Lubelskie a rajd został objęty programem Warto Być Polakiem, którego organizatorem jest Samorząd Województwa Lubelskiego. Celem tego programu jest pielęgnowanie wśród mieszkańców Lubelszczyzny polskości oraz postaw i wartości patriotycznych.

W opublikowanym na naszym portalu podcaście „Walczyli do końca” wspomniany jest dzień 18 września, w którym myśliwce Brygady Pościgowej po napaści Związku Sowieckiego na Polskę zostały ewakuowane do Rumunii. Jednak jeden z samolotów Brygady Pościgowej walczył nadal i to w dodatku startując z oblężonej Warszawy.

Samolot ten typu PZL P 11a pilotował major Eugeniusz Wyrwicki. Od czerwca 1939r. był szefem sztabu Brygady Pościgowej i głównym twórcą systemu wczesnego ostrzegania i naprowadzania dla myśliwców Brygady. Był to jeden z pierwszych na świecie systemów ostrzegania, który został później wykorzystany przez Brytyjczyków w Bitwie o Anglię. 17 września a więc dzień przed odlotem Brygady Pościgowej do Rumunii Wyrwicki na samolocie sportowym RWD 13 przewiózł z lotniska Petlikowice koło Buczacza (wówczas w województwie tarnopolskim) do Warszawy rozkazy Naczelnego Wodza dla dowództwa obrony Warszawy.

Przy lądowaniu na lotnisku mokotowskim RWD został rozbity. W kolejnych dniach major Wyrwicki wykonywał loty bojowe samolotem PZL P11a. Dostarczał rozkazy i opatrunki do Modlina, ostrzeliwał niemieckie wojska na obrzeżach Warszawy. W obliczu kapitulacji z Pezetela wymontowano fotel aby do jednoosobowej kabiny mógł wejść ppłk. Mateusz Iżycki. 22 września 1939r. obaj bez spadochronów oparci plecami o siebie wystartowali z płonącej Warszawy i w brawurowym locie przedostali się na Węgry.

Samolot został internowany i przemalowany w barwy węgierskiego aeroklubu i użytkowany przez wiele lat. Major Eugeniusz Wyrwicki przedostał się tak jak inni polscy żołnierze do Francji, gdzie został dowódcą polskiego klucza w ramach francuskiego II/10 Dywizjonu Myśliwskiego. 7 czerwca 1940r. Polacy i Francuzi polecieli o świcie na samolotach Bloch MB 152 na wymiatanie.

Zaskoczeni przez Messerschmitty 110 i 109 rozproszyli szyk i podjęli walkę. Niestety tylko Polacy, gdyż Francuzi po ataku Messerschmittów natychmiast zawrócili do bazy. Czterej Polacy pozostali sami i tylko podporucznik Radomski powrócił do bazy. Pozostali – w tym mjr Wyrwicki i ppor. Dudwał – obaj z byłej Brygady Pościgowej zginęli.

Lot Wschodniej Polski realizując program Warto Być Polakiem przypomniał wydarzenia w z września 1939r. Piloci poznali miejscowości, w których znajdowały się lądowiska Brygady Pościgowej, zabrali na pokład zdjęcie wylosowanego pilota Brygady a na zakończenie Rajdu otrzymali okolicznościową publikację Bogusława Skwarka „Brygada Pościgowa na lubelskim węźle lotnisk”.

 

6 komentarzy

  1. Wilga – cudowny samolot zniewolonego systemu.
    1100 szt. wyprodukowano w PZL Okęcie.
    aktualnie mamy w dawnych zakłądach PZL nitownie podzespołów

  2. Wilgi w ilości wyprodukowanych egz. pobiły rekord przedwojennego RWD 8. Teraz może być rekordy ale w kategorii malkontentów i nierobów. Fajny rajd, fajne samoloty, fajny artykuł, fajny Lublin 112.

  3. jedno òwno lata nad szerokim , uniszowicali i hałasuje złom na pòł wojewòdztwa

    • Jak jest w pobliżu lotnisko w Radawcu, to co ma latać? Po takiej wypowiedzi to wiadomo, kogo sąsiedzi omijają szerokim łukiem.

  4. Latałem tym, holowałem szybowce. Wdzięczna maszyna, jak dbasz nie zawiedzie. Nie to co nowoczesne wydmuszki.