04/06/2026
690 680 960

Zamordowani za pomoc Żydom. Rodzina z Kolczyna wśród ofiar zidentyfikowanych przez IPN

W czwartek, 26 lutego, w Belwederze odbędzie się uroczystość wręczenia not identyfikacyjnych rodzinom ofiar totalitaryzmów, których szczątki zostały odnalezione i zidentyfikowane w ramach prac prowadzonych przez Biuro Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej. Podczas wydarzenia ogłoszone zostaną nazwiska 16 osób, których los przez dziesięciolecia pozostawał nieznany, w tym polskiej rodziny zamordowanej przez Niemców za pomoc Żydom.

Uroczystości w Belwederze

Prace poszukiwawcze prowadzone były w wielu lokalizacjach na terenie kraju i poza jego granicami, między innymi w Krakowie, Gdańsku, Lublinie, Rzeszowie, Jaworniku Ruskim, na obszarze powiatów opolskiego i przemyskiego, a także na Litwie. Wśród zidentyfikowanych znaleźli się przedstawiciele różnych środowisk i grup społecznych – ofiary terroru komunistycznego, niemieckich zbrodni okupacyjnych oraz działań ukraińskich nacjonalistów.

Jednym z najbardziej poruszających przypadków jest czteroosobowa rodzina z powiatu opolskiego – rodzice oraz dwie córki, w tym jedna będąca w zaawansowanej ciąży – zamordowani przez Niemców zimą 1943 roku za udzielenie schronienia kilkunastu osobom narodowości żydowskiej. W gronie zidentyfikowanych znalazł się również żołnierz Armii Krajowej pochodzący z Wileńszczyzny, który poległ w walce z Armią Czerwoną pod Drużylami na Litwie, a także osoby zamordowane na podstawie wyroków komunistycznych sądów wojskowych w Lublinie, Rzeszowie i Gdańsku.

W trakcie uroczystości rodzinom przekazane zostaną oficjalne dokumenty potwierdzające tożsamość odnalezionych ofiar. W wydarzeniu udział zapowiedzieli Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dr Karol Nawrocki, zastępca prezesa IPN i dyrektor Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, a także zastępcy prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski oraz dr Mateusz Szpytma.

Polska rodzina zamordowana przez Niemców za pomoc Żydom

Jak informuje Robert Derewenda Dyrektor Oddziału IPN w Lublinie, wśród zidentyfikowanych ofiar znalazła się również rodzina Pochwatków, zamordowana 5 stycznia 1943 roku we wsi Kolczyn w powiecie opolskim na Lubelszczyźnie za udzielenie pomocy osobom narodowości żydowskiej. W wyniku prac poszukiwawczych prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej odnaleziono szczątki Józefa Pochwatki, jego żony Bronisławy oraz ich córek: Pelagii Krystyny i Janiny, która w chwili śmierci była w zaawansowanej ciąży.

Rodzina przybyła na Lubelszczyznę z okolic Wilna i w okresie niemieckiej okupacji udzieliła schronienia dwóm żydowskim rodzinom z Kazimierza Dolnego i Puław – łącznie jedenastu osobom. Pomimo grożącej kary śmierci zdecydowali się na pomoc, ukrywając prześladowanych zarówno w swoim domu, jak i w przygotowanych w pobliżu ziemiankach. Najprawdopodobniej wskutek donosu niemieckie oddziały otoczyły gospodarstwo. Osobom ukrywającym się udało się uciec do lasu, natomiast cała rodzina została zamordowana.

Relację z wydarzenia będzie można oglądać w serwisie YouTube na kanale IPNtvPL

Źródło: IPN\Robert Derewenda

9 komentarzy

  1. Ocena: 15

    Tylko w okupowanej Polsce przez Niemców kara za pomoc żydom była śmierć 🙁

  2. I po co było pomagać? zwłaszcza zydom

  3. Ofiar Totalitaryzmów??? a nie Niemców? To to byli totalitaryści nie SS-mani- uhummm

  4. Ocena: 2

    Znawcy tematu nieraz zadają pytanie: A czy ktoś zna przypadek uratowania Polaka przez Żyda?

  5. Ocena: 0

    Historia rodziny z Kolczyna rozdziera serce – zginęli rodzice i córki, w tym kobieta w ciąży. Ich heroizm w obliczu niemieckiego barbarzyństwa to świadectwo najwyższego człowieczeństwa.

  6. Chichotkus pospolitus
    Ocena: -6

    Rodzina z Kolczyna wśród ofiar zidentyfikowanych przez IPN, a jak się to ma przełożyć na dziś ?
    Owe ofiary dostaną ze 300 lat odpustu, czy chociaż malutki pomniczek.
    Bo trudno mi uwierzyć, że któraś z ofiar zmartwychwstanie.

Dodaj komentarz