Dwa innowacyjne rozwiązania opracowane przez naukowców Politechniki Lubelskiej zdobyły srebrne medale podczas 19. Międzynarodowych Targów Wynalazków i Innowacji INTARG 2026 w Katowicach. Docenione przez międzynarodowe jury technologie wykorzystują światło i światłowody, dzięki czemu mogą pracować w wyjątkowo trudnych warunkach – przy dużym zapyleniu, wilgoci czy silnych polach elektromagnetycznych.

Nagrodzone wynalazki powstały na Wydziale Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Lubelskiej. Ich autorami są prof. dr hab. inż. Piotr Kisała, dr inż. Grzegorz Kozieł, dr inż. Damian Harasim, dr inż. Marta Dziuba-Kozieł oraz dr hab. inż. Sławomir Cięszczyk.

Pierwsze rozwiązanie to pozycjoner i sposób pozycjonowania kąta obrotu głowicy zamocowanej na nieruchomym elemencie. Technologia pozwala bardzo precyzyjnie określać położenie ruchomych części maszyn, wykorzystując światło przesyłane światłowodem zamiast tradycyjnych czujników elektrycznych.

– Światło przechodzi przez specjalne filtry i elementy optyczne. Gdy głowica się obraca, zmieniają się cechy światła przepływającego przez światłowód. Komputer analizuje te zmiany i wylicza dokładne położenie – wyjaśnia dr inż. Grzegorz Kozieł z Katedry Informatyki Politechniki Lubelskiej.

Jak podkreślają naukowcy, rozwiązanie jest odporne na kurz, zakłócenia elektromagnetyczne i zużycie mechaniczne. Może znaleźć zastosowanie m.in. w automatyce przemysłowej, robotyce, energetyce, lotnictwie, obronności, a nawet technologiach kosmicznych.

Drugim nagrodzonym wynalazkiem jest miernik kąta obrotu płaszczyzny polaryzacji światła. Urządzenie umożliwia precyzyjne pomiary właściwości światła i może pracować tam, gdzie tradycyjne mierniki są narażone na uszkodzenia.

– Urządzenie przypomina zaawansowane „oko”, które zamiast obrazów analizuje, jak bardzo światło jest „skręcone”. Wykorzystuje specjalne włókno światłowodowe ze skośną siatką Bragga, która działa jak precyzyjny filtr dla światła – tłumaczy dr inż. Kozieł.

Technologia jest odporna na zakłócenia generowane przez silniki, magnesy czy linie wysokiego napięcia. Dzięki temu może być wykorzystywana m.in. w kopalniach, zakładach chemicznych, instalacjach energetycznych oraz miejscach wymagających szczególnego bezpieczeństwa.

Naukowcy Politechniki Lubelskiej już wykorzystują podobne rozwiązania w praktyce. Światłowodowy czujnik zamontowany na dachu jednego z budynków uczelni służy do pomiaru parametrów linii napowietrznych i pozwala dokładniej określać możliwości przesyłu energii.

– Medale stanowią potwierdzenie, że rozwiązania tworzone przez naszych naukowców mają potencjał wdrożeniowy i mogą być wykorzystane w najbardziej wymagających sektorach gospodarki – mówi prof. Zbigniew Pater, rektor Politechniki Lubelskiej.