Topór z Firleja, cenny zabytek z późnego średniowiecza (zdjęcia)
09:29 14-12-2024 | Autor: redakcja
fot. LWKZ
W zeszłym tygodniu do urzędu konserwatorskiego trafił wyjątkowo dobrze zachowany, masywny żelazny topór, odkryty przez panią Sylwię Siedlecką podczas poszukiwań z użyciem detektora metali w okolicach Firleja. Zabytek ten wzbudził duże zainteresowanie archeologów, ze względu na jego doskonały stan oraz znaczenie historyczne.
Charakterystyka znaleziska
Topór mierzy 26 cm długości i posiada masywną, asymetryczną konstrukcję. Jego żeleźce jest prostopadłe w stosunku do osi pionowej toporzyska, a światło osady ma kształt migdałowaty. Osada, wyraźnie wyodrębniona u podstawy, przechodzi w szyjkę, która z kolei kończy się wąskim, łukowatym ostrzem. Dodatkowo w dolnej części widoczna jest charakterystyczna trójkątna wypustka.
Wymiary znaleziska to: długość ogólna: 26 cm, długość osady: 7,6 cm, szerokość osady: 4,5 cm, wysokość osady: 7 cm, światło otworu osady: 4,3 x 3,2 cm, szerokość szyjki: 4,1 cm.
Topór ten przypomina egzemplarze odnalezione na stanowisku w Osuchach (gm. Łukowa, pow. biłgorajski), a także inne tego typu przedmioty z późnego średniowiecza, klasyfikowane jako typ VIII według typologii Mariana Głoska.
Datowanie i przeznaczenie
Na podstawie analizy kształtu i konstrukcji, znalezisko datowane jest na okres od 2. połowy XIII wieku do połowy XV wieku. Topory tego typu były wszechstronnymi narzędziami – wykorzystywano je zarówno w pracach ciesielskich, jak i, w razie potrzeby, jako broń.
Ciekawostką jest podobieństwo tego egzemplarza do topora przedstawionego na drzeworycie Albrechta Dürera „Św. Rodzina w Egipcie” z początku XVI wieku, gdzie św. Józef używa podobnego narzędzia do pracy.
Znaczenie archeologiczne
Odkrycie z Firleja wzbogaca wiedzę o późnośredniowiecznych narzędziach i uzbrojeniu, dostarczając nowych danych o ich formach oraz zastosowaniu. Podobne egzemplarze były omawiane w publikacjach naukowych, takich jak prace Mariana Głoska, Anny Kloss i Jerzego Kuśnierza, co pozwala na szeroką analizę tego rodzaju znalezisk.
Dzięki zaangażowaniu poszukiwaczy oraz odpowiedzialnemu przekazaniu znaleziska do urzędu konserwatorskiego, topór z Firleja stanie się wartościowym eksponatem, który pozwoli lepiej zrozumieć życie codzienne oraz rzemiosło w średniowieczu.
Galeria zdjęć
Zaraz to nie robili badania radiowęglowego aby potwierdzić wiek tylko na zasadzie że wygląda podobnie i tak im się wydaje?
Równie dobrze jakiś pijany roman mógł zgubić w lesie 20 lat temu.
Szedł jakiś pijany z łukowa i zgubił w Firleju
Toż to ciupaga od Janosika jest.
Ło Panie to samo miałem pisać xD
Już Wolica tam jedzie 🤣