Kuropatwy zimą – naturalna odporność na mróz

Mrozy utrzymujące się przez wiele dni i długich zimowych nocy, gruba pokrywa śnieżna to warunki, w których kuropatwy od zawsze radziły sobie stosunkowo dobrze. Wielodniowe mrozy, śnieg i ograniczony dostęp do pożywienia nie stanowią dla nich większego problemu.

Aby przetrwać w tak trudnych warunkach natura wyposażyła je w gęste, puszyste upierzenie, które stanowi dla nich naturalna izolację termiczną. Gęste pióra izolują ptaki od silnego mroźnego wiatru, a puch nie oddaje ich własnego ciepła na zewnątrz. 

Kuropatwa to ptak żyjący w otwartych terenach. Potrafi znajdować w otwartych połaciach pól miejsca, które naturalnie osłonią od silnego wiatru, ukryją przed wzrokiem drapieżników, a do tego pozwolą znaleźć pokarm w nawet najtrudniejszych warunkach

Skoro nie zima, to co jest zagrożeniem dla kuropatw?

Przez wieki liczebność kuropatw w Polsce utrzymywała się na wysokim poziomie. Kuropatwa od zawsze była gatunkiem łownym i od zawsze była intensywnie eksploatowana łowiecko. Głównie ze względu na jej mięso było i jest cenione za jego walory smakowe i zdrowotne. Gwałtowny spadek liczebność kuropatw środowisku naturalnym nastąpił dopiero na przełomie lat 80tych i 90tych XX wieku. Na ten spadek nałożyło się kilka czynników:

– intensyfikacja rolnictwa, ze względu na coraz bardziej dynamiczny rozwój rolnictwa, gwałtowną mechanizację zaczęła zmieniać się struktura upraw, coraz większe areały, likwidowane miedze i nieużytki

– chemizacja rolnictwa, opryski, powszechnie stosowanie pestycydów całkowicie eliminowało szkodniki z upraw polowych. Jednocześnie szkodniki te były naturalnym pełnowartościowym pokarmem dla kuropatw w okresie letnie, szczególnie cennym dla młodych w okresie odchowu. Zanik tak wartościowego pokarmu, stanowiącego źródło białka dla piskląt miało niszczący wpływ na przeżywalność młodych kuropatw w środowisku.

– powszechne szczepienia lisów zwiększyło presję drapieżnictwa, w latach 90tych XX wieku, wdrożono w Polsce program powszechnego szczepienia lisów przeciw wściekliźnie. Wysoka skuteczność tych szczepień doprowadziła praktycznie do wyeliminowania wścieklizny ze środowiska. Na skutego tego populacja lisów zwielokrotniła się w ciągu kilku lat, a te z kolei jeszcze bardziej zdławiły populację kuropatw.   

Hodowla kuropatw, miejsce skąd kuropatwy trafiają na wolność 

To właśnie z hodowli kuropatw wypuszcza się każdego roku na wolność tysiące kuropatw. Hodowla kuropatw nie jest łatwym zajęciem ze względu na duże wymagania środowiskowe tego ptaka. Aby kuropatwy były przystosowane do życia w środowisku naturalnym musze być utrzymywane praktycznie na półdziko. Służą do tego woliery, czyli duże ogrodzone tereny od góry zabezpieczone siatką. To właśnie z takich wolier kuropatwy później trafiają na wolność.

Wiele lat pracy trzeba, aby odbudować populację kuropatw

Od kilkunastu już lat trwają w Polsce prace nad odbudową populacji kuropatw. Prace te prowadzona są na wielu poziomach, a wszystkie mają ten sam cel.  Odbudować dziką populację kuropatw. W prace angażują się Jednostki samorządowe, na wszystkich szczeblach: województwa, powiatu gminy. Mają różny zakres oraz formy wsparcia. Mogą to być akcje informacyjne, spotkania edukacyjne czy po prostu wsparcie finansowe lokalnych inicjatyw. 

Bardzo aktywną grupą w akcji odbudowy populacji kuropatw, są myśliwi, którzy praktycznie od dawna nie polują już na kuropatwy, a teraz finansują zakup kuropatw, wsiedlają i pielęgnują miejsca, gdzie występują kuropatwy. Praktycznie każda akcja wsiedlania kuropatw odbywa się przy udziale myśliwych, gdyż to ta grupa społeczna doskonale wie jakie i gdzie są realne potrzeby. Znają teren i wiedzą, gdzie należy dokonywać wsiedleń. Myśliwi też na co dzień ograniczają presję drapieżnictwa. Co znacząco przyczynia się do sukcesu prowadzonych programów odbudowy kuropatw.