04/06/2026
690 680 960

Kraski z Krasnegostawu trafiły na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego

Na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego trafiają żywe tradycje i praktyki, które są ważne dla tożsamości lokalnych i ogólnopolskich społeczności. Właśnie powiększyła się ona o przekazywaną z pokolenia na pokolenie tradycję wykonywania pisanek techniką drapaną.

Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Krajowa lista niematerialnego dziedzictwa kulturowego powiększyła się o kolejną pozycję pochodzącą z naszego regionu. Mowa o umiejętności wykonywania pisanek techniką drapaną – krasek z Krasnegostawu i okolic. Odpowiedni wniosek w tej sprawie przygotowała Małgorzata Bandosz z Krasnostawskiego Oddziału Stowarzyszenie Twórców Ludowych, we współpracy z depozytariuszkami tradycji i lokalną społecznością. Po dokładnej analizie uznano, że tradycja ta jak najbardziej zasługuje na obecność na liście.

Jest to wyjątkowe wyróżnienie dla lokalnej, przekazywanej z pokolenia na pokolenie tradycji, a także ogromne docenienie pracy twórczyń i twórców, którzy pielęgnują sztukę zdobienia pisanek w naszym regionie.

Kraski są to tradycyjne pisanki tworzone poprzez ręczne wydrapywanie wzoru na jajach barwionych w odwarze z łupin cebuli, co nadaje im odcienie czerwieni, brązu i wiśni. Wzory przedstawiają motywy geometryczne, solarne, roślinne i religijne, a ich płynne linie i kontrastowe zestawienie kolorów tworzą efekt o wyjątkowym, malarskim charakterze.

Do wykonywania krasek używa się ostrych narzędzi – żyletek, nożyków czy skalpeli – a każdy etap pracy, od doboru jaj po precyzyjne drapanie, odbywa się ręcznie. Tradycja przekazywana jest w rodzinach i lokalnych społecznościach, gdzie zachowuje swój dawny kanon, jednocześnie pozwalając twórcom na indywidualne interpretacje. Kraski pozostają jednym z najbardziej charakterystycznych przykładów lokalnego pisankarstwa w Polsce.

Wpisy na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego pozwalają na dokumentowanie różnorodnych praktyk kulturowych oraz promują ich ochronę i kontynuację. Obecnie na liście znajdują się 122 pozycje. Wśród nich m.in. Zwyczaj dunajowania w Łukowej i okolicach, Brodacze ze Sławatycz, Umiejętność wykonywania pająków ze słomy papieru i bibuły na Lubelszczyźnie, Chodzenie po szczodrokach w Karczmiskach, jak też Tradycja wykonywania pisanek batikowych na Lubelszczyźnie.

4 komentarze

  1. Mają wyczucie czasu 😆

  2. Ale jaja, ale jaja
    Ocena: 1

    Temat nie na czasie, nie te święta.

  3. Fajne jaja na święta!! Chyba jajecznicę zrobię! A co nie wolno? Spokojnych świąt!

  4. A kreski z Bronowic kiedy trafiom?

Dodaj komentarz