We wtorek 9 września w Krasnymstawie odbyło się robocze spotkanie dotyczące badań na zamku w Krupem. Spotkanie zainicjował dr Konrad Grochecki, pracownik Muzeum Regionalnego, który już na początku bieżącego roku przedstawił Wójtowi Gminy Krasnystaw, Wojciechowi Kowalczykowi, plan badań archeologicznych obiektu. Plan został przyjęty pozytywnie przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Lublinie, Delegatura w Chełmie, co umożliwi rozpoczęcie działań w najbliższym czasie.

Gmina Krasnystaw ogłosiła przetarg na wykonanie prac zabezpieczających i konserwatorskich na zamku. Choć najtańsza oferta przewyższała pierwotny budżet w wysokości 600 tys. zł, wójt zdecydował o pokryciu brakującej kwoty. Wybrany wykonawca będzie miał 11 miesięcy od podpisania umowy na realizację prac. W dalszej perspektywie gmina planuje również ubiegać się o środki na rewitalizację części zamkowej.

Spotkanie stanowiło także okazję do zacieśnienia współpracy między Muzeum Regionalnym a Gminą Krasnystaw oraz do zaproszenia osób i instytucji zajmujących się przeszłością regionu. Po przywitaniu gości przez dyrektor muzeum Martę Stelmaszczuk, dr Konrad Grochecki przedstawił plan badań, który zakłada m.in.:

• wykonanie szczegółowego planu zamku z użyciem skanowania LIDAR,
• oczyszczenie terenu z metalowych śmieci,
• przeprowadzenie badań nieinwazyjnych, takich jak georadar i magnetometr,
• wykonanie badań inwazyjnych – sondaży archeologicznych w wybranych miejscach.

Najbliższy etap obejmuje oczyszczenie terenu z przedmiotów żelaznych, co umożliwi przeprowadzenie dalszych badań nieinwazyjnych. W prace nad projektem zaangażowani będą m.in.: Jakub Ordutowski z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie, specjalista od badań nieinwazyjnych; Ernest Kamiński i Karolina Bucka z firmy EKB Archeologia; Łukasz Jabłoński, detektorysta i odkrywca m.in. skarbu z Czernięcina Poduchownego; Stowarzyszenie Historyczne NOVUM reprezentowane przez Mariusza Jelenia; Fundacja Historyczna „Lubelszczyzna” – Krzysztof Sokołowski; Stowarzyszenie Historyczno-Poszukiwawcze „Wolica” – reprezentowane przez Wojciecha Werusa oraz innych członków stowarzyszenia; a także dr Konrad Grochecki, koordynator i kierownik badań.

Podczas spotkania omówiono również badania w miejscowości Zagroda, skąd pan Marcin Mazur przekazał do zbiorów Muzeum niecodzienny zabytek – średniowieczną, bogato zdobioną buławę wykonaną z brązu. Pan Marcin zadeklarował również chęć wsparcia badań zamku w Krupem, co spotkało się z dużym uznaniem organizatorów.

Współpraca z lokalnymi stowarzyszeniami, fundacjami oraz pasjonatami historii od lat przyczynia się do wzbogacania zbiorów Muzeum Regionalnego w Krasnymstawie o unikatowe zabytki odnajdywane w regionie. Dzięki zaangażowaniu tych osób, kolekcja muzeum stale się powiększa, a zbiory mogą być odpowiednio opracowane, zabezpieczone i udostępniane szerokiej publiczności.

Dzięki wspólnym działaniom istnieje realna szansa na odkrycie i zachowanie dziedzictwa jednego z najcenniejszych zabytków regionu, a także na pogłębienie wiedzy o historii zamku w Krupem i okolic.

fot. lublin112.pl

Ruiny Zamku w Krupem

Okazałe ruiny zamku w Krupem, malowniczo położone przy rozlewiskach dopływu rzeki Wieprz, działają na wyobraźnię odwiedzających. Integralną częścią zespołu jest niewielkie jeziorko znajdujące się od strony północnej, a dogodny dojazd do miejsca zapewnia bliskość drogi wojewódzkiej nr 812. Historia zamku sięga XV wieku. Pierwotną budowlę wzniósł w 1492 roku Jerzy Krupski. W drugiej połowie XVI wieku obiekt przeszedł w ręce Pawła Orzechowskiego, który nadał mu renesansowy charakter.

Budowla była kompleksowo ufortyfikowana – otoczono ją murami i bastejami przystosowanymi do obrony artyleryjskiej. Podczas szwedzkiego potopu w 1656 roku zamek został częściowo zniszczony, a w 1665 roku pożar spalił mury i część zabudowań gospodarczych. Odbudowy podjął się w 1670 roku potomek Mikołaja Reya. Niestety pod koniec XVIII wieku kolejny pożar doprowadził do trwałego zniszczenia obiektu, a w czasie II wojny światowej zamek uległ dalszym zniszczeniom, m.in. w wyniku rozbiórki części murów przez niemieckiego okupanta.

Z dostępnych źródeł wiadomo, że zamek składał się z podzamcza i zamku głównego, do którego prowadził most zwodzony. Obiekt otaczały mury z czterema bastejami i fosą. Zamek główny tworzyły dwa skrzydła ułożone prostopadle w kształcie odwróconej litery L, z kwadratowym dziedzińcem pośrodku. Zewnętrzne ściany skrzydeł pełniły funkcję murów obronnych, a przylegała do nich jedna z bastej. Budowla w całości miała charakter obronny, zbudowano ją z kamienia i cegły, łącząc funkcjonalność z renesansową estetyką nadaną przez Pawła Orzechowskiego.

fot. lublin112.pl