Innowacje dotkną przede wszystkim skweru położonego centralnie przed Chatką Żaka, który pozostawał terenem bez nazwy aż do 23 października 2014 roku. W tym dniu odbyła się uroczystość odsłonięcia popiersia byłego rektora UMCS (w latach 1959-1969) prof. Grzegorza Leopolda Seidlera i nazwania skweru jego imieniem. Nastąpiło to po wielu burzliwych obradach Rady Miasta w tej sprawie. Radni podkreślali z jednej strony niezaprzeczalne osiągnięcia dydaktyczne i organizacyjne prof. G. Seidlera, z drugiej zaś akcentowali jego członkostwo w PZPR i popieranie wprowadzenia stanu wojennego. Za wnioskiem opowiadał się również senat uczelni.

Ale zaledwie po trzech latach weszło w życie zarządzenie ówczesnego wojewody lubelskiego Przemysława Czarnka z 13 grudnia 2017 roku, przewidujące w ramach dekomunizacji zmianę nazwy obiektu na skwer Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Postępowanie takie było wynikiem ustawy dekomunizacyjnej. A skwer już od ponad 4 lat ma więc innego patrona.

W połowie ubiegłego roku sprzed Chatki Żaka zniknęły zatem wszystkie popiersia profesorów związanych z uniwersytetem. Oprócz wspomnianego prof. G.L. Seidlera upamiętniały one: prorektora (1945-1947) prof. Konstantego Strawińskiego, prorektora (1969-1972) prof. Stanisława Krzykałę, dziekana i prodziekana Wydziału Prawa (1956-1964) prof. Józefa Mazurkiewicza oraz kierownika Zakładu Fizyki Doświadczalnej (1945-1956) prof. Stanisława Ziemeckiego.

– W związku z planami Miasta Lublin, dotyczącymi przebudowy rozwiązań komunikacyjnych w obrębie Miasteczka Akademickiego UMCS, a więc w okolicy ul. Sowińskiego, Langiewicza i Radziszewskiego – wyjaśnia Aneta Adamska, rzecznik prasowy uczelni – z terenu dotychczasowego skweru UMCS Sprawiedliwi Wśród Narodów Świata została przez Urząd Miasta wydzielona działka o powierzchni ponad 1000 m² – pod przyszłe potrzeby modernizowanego układu komunikacyjnego. W związku z powyższym uczelnia zaplanowała rewitalizację skweru w nowym obszarze, tj. pomniejszonego o przejętą przez miasto działkę.

Kwestia dotyczy terenu wzdłuż DS „Babilon”, pomiędzy DS Jowisz a Chatką Żaka. Przez uczelniany skwer poprowadzona zostanie nowa droga, która w niedalekiej przyszłości połączy ul. Langiewicza z ul. Radziszewskiego. Miejskie plany przebudowy ul. Sowińskiego zakładają likwidację skrzyżowania z ul. Langiewicza. Swego rodzaju rekompensatę ma stanowić „łącznik” na wysokości DS Jowisz. W przyszłości kierowcy będą nim dojeżdżać do ul. Radziszewskiego, a ta przy Chatce Żaka zostanie poszerzona o dodatkowy pas do skrętu w prawo w ul. Sowińskiego. Natomiast wzdłuż nowej, poprowadzonej przez dotychczasowy skwer, drogi przewidziane zostały prostopadłe do jezdni miejsca parkingowe. Rozpoczęcie prac planowane jest w bieżącym roku.

– W ramach prac modernizacyjnych zostanie zmieniony układ skweru, dlatego też uczelnia usunęła zlokalizowane tam popiersia – tłumaczy Aneta Adamska. – Sukcesywnie są one w tej chwili poddawane renowacji i konserwacji. Po zakończeniu procesu zostaną umiejscowione w nowych lokalizacjach, związanych z działalnością na Uczelni swoich pierwowzorów. Decyzje w tej sprawie zostaną podjęte w stosownym czasie. Projekt rewitalizacji skweru, nowe rozwiązania i funkcjonalności są opracowywane przez zespół pracowników i studentów Uniwersytetu, m.in. na Wydziale Nauk o Ziemi i Gospodarki Przestrzennej UMCS – uzupełnia rzecznik uczelni.

Park Akademicki wraz ze skwerem Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata (około 17 ha),  położony na terenie Miasteczka Akademickiego, w myśl uchwały Rady Miasta Lublina z dnia 16 grudnia 2021 roku objęty został ochroną jako teren o szczególnym znaczeniu przyrodniczym. Dokument dotyczy ogrodów, parków oraz lasów o łącznej powierzchni ponad 1600 ha, które jako kolejne zielone obszary Lublina, miasto obejmuje ochroną.

(fot. tekst Leszek Mikrut)