Narodowy Fundusz Zdrowia zamknął pod względem finansowym rok 2025. Zgodnie z obowiązującymi przepisami podsumowanie poprzednich 12 miesięcy odbywa się zawsze w drugiej połowie lutego kolejnego roku. Oznacza to, że Fundusz zna już skalę nadwykonań, czyli świadczeń udzielonych pacjentom ponad wartość zawartych kontraktów.

Rozliczenie poprzedniego roku jest standardową procedurą. Oddziały wojewódzkie NFZ mogły rozliczać świadczenia udzielone pacjentom do końca 2025 roku jeszcze do 20 lutego 2026 r.

– Do ostatniego dnia nasze oddziały intensywnie pracowały nad zamknięciem 2025 r., bo zgodnie z prawem mogły rozliczać świadczenia jeszcze ze środków za ubiegły rok – wyjaśnia Paweł Florek, dyrektor Biura Komunikacji Społecznej i Promocji w Centrali NFZ.

Dodatkowe środki na nadwykonania

Po 20 lutego środki na nadwykonania nielimitowane wykonane ponad plan na 2025 rok muszą być pokrywane już z budżetu na rok 2026. W tym zakresie dodatkowe wsparcie zapowiedziało Ministerstwo Zdrowia.

Minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda ogłosiła przekazanie do tegorocznego budżetu NFZ dodatkowych 4 mld zł. Pieniądze mają zostać przeznaczone na sfinansowanie nadwykonań.

– Dzięki tym środkom sfinansujemy nadwykonania w świadczeniach nielimitowanych w całości, do czego jesteśmy zobowiązani. Ponadto, zawsze priorytetowo traktujemy leki w programach lekowych i w chemioterapii, dlatego także nadwykonania w tym obszarze zapłacimy w 100%, mimo, że formalnie są to świadczenia limitowane – wskazuje Filip Nowak, prezes NFZ.

Skala nadwykonań za 2025 rok

Po ostatecznym podsumowaniu minionego roku Fundusz oszacował wartość świadczeń wykonanych ponad plan. Największą część stanowią nadwykonania w świadczeniach nielimitowanych, takich jak leczenie udarów i zawałów, porody, diagnostyka obrazowa czy wizyty u lekarzy specjalistów. Ich wartość wyniosła 1,62 mld zł.

Nadwykonania związane z lekami w programach lekowych oraz w chemioterapii sięgnęły 1,09 mld zł. Z kolei pozostałe nadwykonania w świadczeniach limitowanych oszacowano na 2,61 mld zł, z uwzględnieniem korekty określanej jako degresja.

Co z nadwykonaniami limitowanymi

W przypadku świadczeń limitowanych przepisy nie zobowiązują NFZ do ich opłacenia. Oznacza to, że Fundusz może, ale nie musi pokrywać kosztów świadczeń wykonanych ponad kontrakt.

Decyzja o ich finansowaniu zależy od sytuacji finansowej poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ.

– To naturalne, że koszty stałe działalności placówek medycznych są finansowane w ramach umów zawartych z NFZ. W ramach podpisanych umów rozliczamy się na bieżąco. W przypadku ewentualnych wypłat za nadwykonania w świadczeniach limitowanych mówimy o kosztach zmiennych, dlatego tu co do zasady stosujemy niższą stawkę. A wszystko i tak zależy od zdolności finansowych poszczególnych oddziałów wojewódzkich NFZ – podkreśla Jakub Szulc, wiceprezes Narodowego Funduszu Zdrowia.

Mechanizm podziału środków między województwa powoduje, że możliwości finansowe oddziałów różnią się w zależności od regionu. W części z nich budżety są większe, jednak wiele oddziałów musi bardzo ostrożnie gospodarować środkami, co może wpłynąć na skalę wypłat za nadwykonania limitowane.

Rekordowy budżet, ale rosnące potrzeby

Plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2025 rok przekroczył 220 mld zł. Z tej kwoty blisko 33 mld zł pochodziło z dotacji budżetu państwa, która była najwyższa w historii.

Mimo rekordowego budżetu wpływy ze składki zdrowotnej nie wystarczają już na pokrycie wszystkich zadań realizowanych przez Fundusz. W 2025 roku plan finansowy Lubelskiego Oddziału NFZ r. wyniósł niemal 9 miliardów złotych i był o prawie 1 miliard 250 milionów wyższy niż w 2024 roku.