Fotowoltaika może obniżyć koszty działalności gospodarczej, w tym także produkcji rolnej. Ceny energii elektrycznej w Polsce rosną najszybciej w UE i należą do najwyższych w Europie ze względu na dominację elektrowni węglowych i konieczność kupowania praw do emisji CO2. Nie warto zwlekać z budowaniem trwałych oszczędności.

Fotowoltaika rozwija się w naszym kraju dynamicznie. Rozwój ten jest wspierany przez programy dofinansowań ze środków unijnych i rządowych oraz ulgi, z których mogą skorzystać inwestorzy. Panele fotowoltaiczne coraz powszechniej lądują na dachach domów, zarówno w miastach, jak i na wsi. Instalacje fotowoltaiczne mogą oznaczać redukcję rachunków za prąd w gospodarstwie domowym nawet o 90%. Fotowoltaika może również obniżyć koszty działalności gospodarczej, w tym także produkcji rolnej. Ceny energii elektrycznej w Polsce rosną najszybciej w UE i należą do najwyższych w Europie ze względu na dominację elektrowni węglowych i konieczność kupowania praw do emisji CO2. Nie warto zwlekać z budowaniem trwałych oszczędności.

Zapotrzebowanie na prąd w gospodarstwie rolnym

W polskich gospodarstwach rolnych pojęcie mechanizacji coraz częściej jest zastępowane przez automatyzację. Elektronika i komputery wspomagają rolnika w optymalizacji produkcji roślinnej i zwierzęcej. Nic więc dziwnego, że przy rosnącym udziale maszyn i urządzeń rosną również koszty produkcji poprzez wzrost wydatków na paliwa i energię. Tanie i ekologiczne źródło energii może poprawić budżet gospodarstwa rolnego i pozytywnie wpłynąć na wizerunek rolnika, jako producenta żywności. Doskonałym rozwiązaniem jest wykorzystanie energii słonecznej. Przeciętna czteroosobowa rodzina zużywa w ciągu roku od 4000 kWh do 6000 kWh energii elektrycznej. Instalacja fotowoltaiczna powinna mieć moc około 1,25 kW na każdą kWh zapotrzebowania energetycznego. Maszyny i urządzenia stosowane do produkcji rolnej wymagają znacznie większej mocy i większej instalacji PV.

Ile można skorzystać dzięki własnej instalacji fotowoltaicznej?

Rolnik ma kilka możliwych źródeł zmniejszenia kosztów tej inwestycji. W przypadku instalacji na potrzeby domowe (od 2 kW do 10 kW) można skorzystać z dotacji z programu Mój Prąd. Kolejna jego edycja rusza 1 lipca 2021 r. i przed tym terminem powinny być opublikowane aktualne warunki korzystania z dofinansowania. Gospodarstwa domowe o dochodach do 100 tys. zł rocznie mogą starać się o dofinansowanie wymiany starego kotła na paliwo stałe na ekologiczne i bardziej ekonomiczne źródło energii z programu Czyste Powietrze (do 30 tys. zł). Właściciel domu jednorodzinnego może odliczyć do 53 tys. zł wydatków na wymianę nieefektywnego źródła ciepła od dochodów w ramach ulgi termomodernizacyjnej w formularzu PIT-O w rocznym zeznaniu podatkowym. Do 2023 r. przyjmowane podpisywane będą umowy na dotację do zakupu i montażu instalacji fotowoltaicznej w ramach programu  Agroenergia. Rolnicy, którzy chcą wytwarzać energię na potrzeby produkcji rolnej, mogą otrzymać zwrot do 20% kosztów kwalifikowanych (nie więcej niż 15 tys. zł) w przypadku instalacji o mocy od 10 kWh do 30 kWh lub 13% (nie więcej niż 25 tys. zł) w przypadku instalacji od 30 kWh do 50 kWh. Zgodnie z art. 13. ust. 1 Ustawy o podatku rolnym (Dz. U. 1984 Nr 52 poz. 268) rolnikowi, który zainwestował w odnawialne źródła energii z przeznaczeniem na cele produkcji rolnej, przysługuje zwrot 25% udokumentowanych nakładów w formie zwolnienia z podatku rolnego, ale nie dłużej niż 15 lat. Fotowoltaika daje korzyści od samego początku. Nadwyżki produkowanej energii odprowadzane do sieci mogą być odbierane w ciągu roku tak, że za 1 kWh przekazanej energii można odzyskać 0,8 kWh w przypadku instalacji o mocy do 10 kW i 0,7 kWh w przypadku instalacji o mocy od 10 kW do 50 kW.

Jak wybrać miejsce montażu instalacji fotowoltaicznej?

Optymalne usytuowanie paneli fotowoltaicznych to kierunek południowy przy kącie nachylenia około 30-40º (w zależności od lokalizacji). Trzeba unikać możliwości zacienienia paneli, gdyż obniża to wydajność pracy instalacji. Zazwyczaj panele fotowoltaiczne montowane są na dachu, jeśli tylko pozwala na to jego konstrukcja. Instalacja służąca zaspokojeniu potrzeb gospodarstwa domowego może być również zamontowana na budynku gospodarczym lub na gruncie. Instalacja PV na potrzeby produkcji rolniczej musi mieć większą moc i powierzchnię. 1 kW zainstalowanej mocy odpowiada panelom fotowoltaicznym o powierzchni około 4,5 m², a każdy m² powierzchni paneli waży średnio 14 kg. Może okazać się konieczne postawienie instalacji na gruncie. Jest to możliwe na użytkach rolnych z glebami co najwyżej IV klasy bonitacyjnej. Montaż instalacji fotowoltaicznej stanowi nawet 20% kosztów fotowoltaiki. Można to zredukować, kupując zestaw fotowoltaiczny do samodzielnego montażu wraz z dokładną instrukcją. Trzeba tylko pamiętać o tym, że przy podpisywaniu umowy z operatorem sieci konieczne jest potwierdzenie prawidłowości wykonania projektu i montażu instalacji przez osobę mającą uprawnienia.